Author Archives: gertjanwillems

Claus’ De Vijanden (1967)

I published an article on Hugo Claus’ first feature film, The Enemies (De Vijanden, 1967). You can read it here (in Dutch).

Naar aanleiding van het tienjarig overlijden van Hugo Claus (1929-2008) vinden er dit jaar heel wat evenementen plaats, zoals de tentoonstellingen in het Letterenhuis (Antwerpen) of in de BOZAR (Brussel). Het literair-historisch tijdschrift Zacht Lawijd wijdde een extra dik nummer aan Hugo Claus, waarbij men twaalf auteurs uitnodigde om met het rijke Clausarchief van het Letterenhuis aan de slag te gaan. Zelf deed ik een onderzoek naar de totstandkoming van Claus’ eerste langspeelfilm, De Vijanden (1967). Het artikel, getiteld Hugo Claus, de snelste en goedkoopste filmer van Europa, kan je hier lezen.

Affiche De vijanden

Affiche De Vijanden

Het artikel gaat in op hoe Claus tot dan toe als schrijver gewend was aan een grote mate van artistieke controle. Ook voor De vijanden was hij als initiator, scenarist en regisseur de belangrijkste spil. Eigen aan het filmmedium, was er echter ook een aanzienlijk deel van het creatieproces dat hij niet zelf in handen had. In combinatie met zijn gebrek aan ervaring als filmmaker betekende De vijanden daardoor een sprong in het onbekende. Het inzoomen op de totstandkoming van deze film en op de filmopvattingen van de debuterende cineast verschaffen – naast een blik op de werkwijze van Claus – inzicht in een bepalende periode voor de Vlaamse filmgeschiedenis en in de start van de officiële Belgisch-Nederlandse filmsamenwerking.

Top-Hit Girl & Het Dwaallicht

Scroll down for English version.

Brood en Rozen

Publicatie in Brood & Rozen

Het tijdschrift Brood & Rozen publiceerde zonet mijn onderzoek naar Top-Hit Girl, een nooit gerealiseerde communautaire satire van Frans Buyens, die het maatschappijkritische filmproject aan het begin van de jaren 1970 inruilde voor de Elsschotverfilming Het Dwaallicht. Je kan het volledige artikel hier lezen.

Het artikel onthult een Vlaams-ideologisch gekleurde doofpotoperatie uit de geschiedenis van het film- en cultuurbeleid. Oorspronkelijk had Frans Buyens van de ministeriële filmcommissie in 1970 een positief subsidie-advies gekregen voor Top-Hit Girl, een satire over de Vlaams-Waalse verhoudingen in België met referenties naar o.a. Leuven Vlaams. Maar een film die de communautaire kwestie in het belachelijke zou trekken zag toenmalig minister van Cultuur Frans van Mechelen (CVP) niet zitten. Hij weigerde het project te honoreren. Om zo weinig mogelijk ruchtbaarheid te geven aan zijn controversiële beslissing, paaide de minister Buyens door hem met voorrang een ander filmonderwerp te laten kiezen, liefst een literatuuradaptatie. Ondanks zijn non-conformistische reputatie liet Buyens zijn maatschappijkritisch project onmiddellijk varen om Willem Elsschots Het Dwaallicht te realiseren (de film verscheen in 1973). De ministeriële doofpotoperatie bleek geslaagd: Buyens was bijzonder spaarzaam met commentaar over de hele affaire.

Synopsis Top-Hit Girl

Uit de synopsis van Top-Hit Girl

Over de politiek en communautair geladen ontstaansgeschiedenis van Het Dwaallicht wisten we tot nog toe zo goed als niets. Dit artikel maakt dan ook de eerste nauwgezette analyse van de perikelen rond Top-Hit Girl en Het Dwaallicht. De rol van politieke en Vlaams-ideologische factoren binnen de filmproductie en -verspreiding in het Vlaanderen van de jaren 1970 staat centraal. Tegelijk laat het artikel een nieuw licht schijnen op Buyens’ bijna mythische reputatie als eigenzinnige en compromisloze filmmaker.

Affiche voor Het Dwaallicht

Affiche voor Het Dwaallicht

My research on Top-Hit Girl and Will-O’-the Wisp, two film projects of Frans Buyens, has now been published. You can read the English version on CLCWeb here. In 1970, Buyens received a positive funding recommendation for Top-Hit Girl, a satire about community difficulties in Belgium. However, Minister of Culture Frans van Mechelen refused to support the project because it conflicted with his pro-Flemish views. The minister successfully swept this controversial decision under the rug by offering Buyens the option to trade his socially critical project for a film adaptation of Willem Elsschot’s novel Will-O’-the Wisp. Political maneuvers thus ensured that a satirical treatment of Belgian community difficulties in cinema was suppressed. Flemish cinema was instead directed towards adapting literary classics, thereby confirming the national culture instead of critically investigating it.

Boek ‘Subsidie, camera, actie!’ open access

My book on the history of Flemish film policy, ‘Subsidie, camera, actie! Filmbeleid in Vlaanderen (1964-2002)’ (in Dutch only), is now made open access. You can download it here.

Mijn boek Subsidie, camera, actie! Filmbeleid in Vlaanderen (1964-2002), dat in oktober 2017 verscheen, is vanaf heden open access beschikbaar. Je kunt het boek hier gratis downloaden. Het boek biedt een historische analyse van het Vlaamse filmbeleid tussen 1964 en 2002, met bijzondere aandacht voor de relatie tussen film, overheidsbeleid en Vlaamse identiteitsvorming.

cover boek

 

 

Young Scholar Award

Thursday evening, I was awarded the NeFCA Young Scholar Award! The biannual Young Scholar Award is an initiative of the Netherlands Flanders Communication Association (NeFCA) and honours the accomplishments of young doctors who “succeed in combining their individual academic career with contributions to the discipline of communication and media research”. The award ceremony took place at the Etmaal van de Communicatiewetenschap, this year organized at Ghent University by Stijn Joye and his team.

NeFCA award

Chair of the jury Tonny Krijnen (EUR) handing over the award